برنامه آموزشی خبرنگاران جوان ورزشی در جده، بحثی را در مرکز توجه قرار داد که به یکی از مهم‌ترین پرسش‌های آینده این حرفه تبدیل شده است: وقتی فناوری می‌تواند در چند ثانیه متن، تصویر، صدا و ویدیوی قانع‌کننده تولید کند، چه چیزی خبرنگاری را از تولید ساده محتوا متمایز می‌سازد؟
این برنامه دو روزه از سوی اتحادیه مطبوعات ورزشی عرب و فدراسیون رسانه‌های ورزشی عربستان سعودی، با همکاری انجمن بین‌المللی مطبوعات ورزشی (د ورزشي خبریالانو نړیواله ټولنه)، در حاشیه بیست‌وهفتمین جام خلیج عرب برگزار شد و خبرنگاران جوان از کشورهای مختلف حوزه خلیج را گردهم آورد.
موضوع رسمی برنامه، تولید محتوای دیجیتال بود؛ اما بحث‌ها به‌سرعت از مهارت‌های فنی فراتر رفت و به داستان‌گویی، راستی‌آزمایی، هوش مصنوعی و مسئولیت‌های در حال تغییر خبرنگاران رسید.
دیما السایح، که به‌عنوان مدرس در این برنامه حضور داشت، بر این موضوع تمرکز کرد که خبرنگاران چگونه اطلاعات را به یک داستان تبدیل کنند، زاویه‌ای را پیدا کنند که دیگران ندیده‌اند و برای مخاطبانی کار کنند که ممکن است در چند ثانیه نخست تصمیم بگیرند مطلبی را دنبال کنند یا از آن عبور کنند.
اما پرسش بزرگ‌تر این بود که در شرایطی که باشگاه‌ها و ورزشکاران مستقیماً با میلیون‌ها مخاطب ارتباط برقرار می‌کنند، اینفلوئنسرها رویدادهای بزرگ را پوشش می‌دهند و هوش مصنوعی قادر به تولید متن، تصویر، صدا و ویدیو است، چه چیزی همچنان کار خبرنگار را متمایز می‌کند؟
این موضوع در نشست پایانی برنامه برجسته‌تر شد؛ نشستی که دیما السایح مدیریت آن را بر عهده داشت و جیانی مرلو، رئیس د ورزشي خبریالانو نړیواله ټولنه، دکتر ترکی العواد، رئیس اتحادیه مطبوعات ورزشی عرب، و دکتر هادی عبدالله، معاون این اتحادیه، در آن حضور داشتند.
مرلو اعتبار را در مرکز پاسخ خبرنگاری به تحولات فناوری قرار داد.
خبرنگاری ورزشی پیش از این نیز تغییرات بزرگی را در روزنامه‌ها، شیوه‌های انتشار و پلتفرم‌های رسانه‌ای تجربه کرده است. هوش مصنوعی، اما چالش متفاوتی ایجاد کرده است؛ زیرا فناوری اکنون می‌تواند محتوایی بسازد که ظاهراً شبیه همان شواهدی است که خبرنگاران برای تأیید یک رویداد به آن تکیه می‌کنند.
یک عکس می‌تواند به‌طور مصنوعی ساخته شود، یک صدا قابل شبیه‌سازی است و ویدیو نیز می‌تواند دستکاری شود.
در چنین شرایطی، وظیفه خبرنگار آینده دیگر تنها راستی‌آزمایی یک ادعا نیست؛ بلکه ممکن است لازم باشد اصالت همان عکس، صدا، ویدیو یا سندی را نیز بررسی کند که به‌عنوان مدرک در اختیار او قرار گرفته است.
بحث جده تنها به خبرهای روزانه محدود نماند.
دکتر هادی عبدالله موضوع آرشیف‌های ورزشی را مطرح کرد و این پرسش را پیش کشید که استفاده از هوش مصنوعی برای بازسازی یا تغییر تصاویر و ویدیوهای تاریخی چه تأثیری بر اسناد ورزشی خواهد گذاشت.
آرشیف‌های ورزشی فقط مجموعه‌ای از تصاویر قدیمی نیستند؛ آن‌ها بخشی از اسنادی هستند که خبرنگاران و پژوهشگران آینده بر اساس آن‌ها تاریخ ورزش را روایت خواهند کرد.
توانایی روزافزون هوش مصنوعی برای ترمیم، تغییر یا بازسازی تصاویر تاریخی، پرسش‌های تازه‌ای ایجاد می‌کند: نسخه اصلی چگونه باید حفظ شود؟ محتوای تغییر یافته چگونه باید مشخص شود؟ و پژوهشگران آینده چگونه خواهند فهمید آنچه می‌بینند سند اصلی است یا نسخه‌ای که با هوش مصنوعی تغییر یافته است؟
برنامه جده در عین حال بخشی از تلاش گسترده‌تر برای آماده‌سازی نسل جدید خبرنگاران ورزشی عرب برای چنین محیط رسانه‌ای بود.
دکتر ترکی العواد اعلام کرد که اتحادیه مطبوعات ورزشی عرب در چارچوب برنامه توسعه‌ای خود قصد دارد بیش از ۵۰۰ فعال رسانه‌ای را آموزش دهد.
اهمیت این برنامه، در نتیجه، تنها در آموزش استفاده از ابزارهای جدید خلاصه نمی‌شود. چالش اساسی‌تر، پرورش قضاوت تحریری است؛ اینکه خبرنگار بداند چه زمانی از فناوری استفاده کند، چگونه از آن استفاده کند و در کجا مرزهای حرفه‌ای باید حفظ شود.
اتحادیه مطبوعات ورزشی عرب در مراسم پایانی همچنین هویت جدید سازمانی خود را معرفی کرد و از دیما السایح به‌دلیل نقش او به‌عنوان مدرس و مدیر نشست تقدیر شد.
با این حال، مهم‌ترین دستاورد برنامه شاید همان پرسش‌هایی بود که میان خبرنگاران جوان شکل گرفت.
هرچه تولید محتوا سریع‌تر و خودکارتر می‌شود، مزیت خبرنگاری کمتر به توانایی صرف برای تولید متن، تصویر یا ویدیو وابسته خواهد بود و بیشتر به عناصری بستگی خواهد داشت که فناوری به‌تنهایی نمی‌تواند تضمین کند: راستی‌آزمایی، قضاوت تحریری، زمینه و پاسخ‌گویی.
برای خبرنگاری ورزشی، آموزش نسل آینده دیگر تنها به معنای یادگیری تازه‌ترین ابزار یا پلتفرم نیست؛ بلکه به معنای حفاظت از اعتباری است که اساس این حرفه را تشکیل می‌دهد.
