د ۲۰۲۷ نړیوال جام پر لور؛ د افغانستان کرکټ کوم کارونه لا نیمګړي دي؟

افغانستان سپټمبر په ډیلي کې له یوې درنې ماتې او په جاپان کې د اسیايي لوبو له پای ته رسېدلي سفر سره پای ته ورساوه. د دواړو پایلو لاملونه یو شان نه وو، خو په ګډه یې یوه پوښتنه لا مهمه کړه: کله چې د لوبډلې مخکښ لوبغاړي لوبه نه شي ژغورلای، افغانستان څومره توان لري چې بیا هم سیالي وکړي؟

هند شل‌اوریزه لړۍ درې پر صفر وګټله او په وروستۍ لوبه کې یې افغانستان په ۹۴ منډو وسوځاوه؛ د ماتې توپیر ۱۲۷ منډې و. په اسیايي لوبو کې افغانستان لومړی نیپال ته ماتې وخوړه او وروسته یې له هند سره د کوارټر فاینل لوبه د باران له امله ترسره نه شوه. هند د لوړې درجې لرونکې لوبډلې په توګه بل پړاو ته ولاړ.

دا توپیر باید روښانه پاتې شي. افغانستان نیپال ته لوبه وبایلله، خو په کوارټر فاینل کې هند ته په میدان کې ماتې ونه خوړه. دواړو سیالیو ته تللې افغان لوبډلې هم یو شان نه وې: په اسیايي لوبو کې د دروېش رسولي په مشرۍ افغان ابدالیان ولوبېدل، چې د لوبډلې یوه مهمه برخه ځوان لوبغاړي وو.

د دواړو سفرونو یو ډول ارزول د هغوی اصلي مانا پټوي. په هند کې د مخکښې ملي لوبډلې وړتیا وازمویل شوه؛ په جاپان کې د هغو لوبغاړو چمتووالی وازمویل شو چې باید په راتلونکي کې ملي لوبډلې ته ورسېږي.

خبرداری دی، د راتلونکي قطعي حکم نه دی

په یو ورځني کرکټ کې د افغانستان وروستۍ پایلې د هیلې دلایل هم لري. افغان لوبډلې په اګست کې له ایرلنډ څخه یو ورځنۍ لړۍ څلور پر صفر وګټله. په وروستۍ لوبه کې، وروسته له دې چې پیل کوونکي د ۲۲ منډو پر مهال وسوځېدل، رحمت شاه او صدیق‌الله اتل د ۲۰۱ منډو ملګرتیا وکړه.

دا د هغې ادعا پر وړاندې مهم مثال دی چې ګواکې افغانستان د فشار زغملو توان نه لري. دغه ملګرتیا ښيي چې د ستونزې بریالی ځواب څنګه وي: دوه توپوهونکي په ګډه د پاڼۍ د رغولو مسوولیت پر مخ وړي.

شل‌اوریزې ماتې د یو ورځني نړیوال جام د ناکامۍ قطعي نښه نه ده. خو د یوې یو ورځنۍ لړۍ بریا هم باید د هغو کمزوریو بحث بند نه کړي چې پیاوړي سیالان یې بربنډولای شي. افغانستان باید معلومه کړي چې کومې ستونزې په بېلابېلو بڼو کې تکرارېږي او کومې د یوه ځانګړي مسوولیت یا لوبیز حالت پورې تړلې دي.

منځنی ترتیب روښانه مسوولیتونه غواړي

د توپوهنې منځنی ترتیب د افغانستان د لوبغاړو د ټاکنې له مهمو ننګونو څخه دی.

هغه توپوهونکی چې د لومړنیو ویکټو تر لوېدو وروسته میدان ته راځي، باید پاڼۍ ورغوي او د منډو بهیر هم روان وساتي. همدا لوبغاړی، که د یوې ښې پرانیستونکې ملګرتیا وروسته راشي، ښايي له لومړي توپ څخه چټکې منډې جوړولو ته اړتیا ولري. د هغه ټاکنه باید د همدې مسوولیت د ترسره کولو پر وړتیا ولاړه وي.

ارزونه باید وښيي چې منځنی ترتیب څو ځله یوه رغېدونکې پاڼۍ تر سیالۍ وړ منډو رسوي، د سپین توپ‌اچونې پر وړاندې څومره اغېزمنې یوګونې منډې اخلي او وروستي اورونه څنګه لوبوي. د یوه لوبغاړي ژغورونکې پاڼۍ باید د نورو تکراري کمزورۍ پټې نه کړي.

د اکتوبر د لوبډلو په اعلان کې بدلونونه راغلل: دروېش رسولي له یو ورځنۍ او شل‌اوریزې لوبډلې وویستل شو؛ محمد نبي له شل‌اوریزې لوبډلې بهر پاتې شو، خو په یو ورځنۍ لوبډله کې وساتل شو.

دا بدلونونه په خپله د ستونزې د حل ثبوت نه دي. اصلي ازمېښت دا دی چې بدیل لوبغاړي روښانه مسوولیتونه او د ځان ثابتولو مناسب فرصت ترلاسه کړي. پرله‌پسې بدلونونه دا معلومول ستونزمنوي چې ستونزه د لوبغاړي په وړتیا کې ده که د هغه لپاره په ټاکل شوي مسوولیت کې.

چټکه توپ‌اچونه د ځنډولو موضوع نه ده

پخواني روزونکي جوناتن ټراټ د فبرورۍ په میاشت کې، د خپلې دندې په پای کې، د یوې اوږدمهالې اړتیا یادونه وکړه: افغانستان باید داسې نور باوري چټک توپ‌اچوونکي وروزي چې د سپین توپ‌اچوونکو ملاتړ وکړي او د ۲۰۲۷ نړیوال جام له بېلابېلو شرایطو سره مقابله وکړای شي.

دغه جام په سویلي افریقا، زیمبابوې او نامیبیا کې ترسره کېږي. د لوبغالو شرایط به یو شان نه وي، خو د توپ‌اچونې ډله باید هغه مهال هم ځواب ولري چې یوازې سپین توپ‌اچونه پاڼۍ نه شي مهارولای.

افغانستان یوازې د لوبډلې په نوملړ کې نورو چټکو توپ‌اچوونکو ته اړتیا نه لري. داسې لوبغاړي غواړي چې مشخص کارونه ورسپارل کېدای شي: په نوي توپ ویکټې اخیستل، په منځنیو اورونو کې د منډو محدودول او په وروستیو اورونو کې دقیق توپونه اچول.

دا کار دوامدارې روزنې، د بدني چمتووالي ساتنې او په سیالیو کې د کافي اورونو اچولو ته اړتیا لري. ځوان توپ‌اچوونکی هغه وخت په باوري بدیل نه بدلېږي چې یوازې د یوه مخکښ لوبغاړي د نه شتون پر مهال فرصت ترلاسه کوي.

د روزونکي اندېښنه له ملي لوبډلې ورهاخوا ده

ریچارډ پایبس، چې په فبرورۍ کې د مشر روزونکي په توګه وټاکل شو، د لوبغاړو د روزنې چاپېریال ته هم اشاره کړې ده.

د هند د لړۍ پر مهال، د پي‌ټي‌آی د راپور له مخې، هغه په افغانستان کې د غوره لوبغالو، د منډو د سرعت د لوړولو او د بې‌منډې توپونو د کمولو غوښتنه وکړه. د هغه د خبرو مانا دا ده چې نړیواله لوبه د کورني تمرین له کیفیت سره تړاو لري.

د یو ورځني کرکټ لپاره دا اړتیا یوازې په ډېرو څلوریزو او شپږیزو نه پوره کېږي. تمرین باید د یوګونو منډو اخیستل، د سختې توپ‌اچونې پر وړاندې د پاڼۍ رغول او له کنټرول پرته د خطر له اخیستو مخنیوی هم وروزي.

له همدې امله، مهالوېش د ځواب یوازې یوه برخه ده. کرکټ بورډ له بنګلدېش او زیمبابوې سره د اکتوبر یو ورځنۍ درې اړخیزه لړۍ برابره کړې او هغه یې د ۲۰۲۷ نړیوال جام لپاره د چمتووالي برخه بللې ده.

دا د دې ادعا رد دی چې هېڅ چمتووالی نه شته؛ خو دا نه ثابتوي چې چمتووالی کافي دی. دغه پروګرام باید د لوبډلې بېلابېل ترکیبونه وازمويي، بدیلو لوبغاړو ته مسوولیت ورکړي او د نړیوال جام له شرایطو سره اړوند تجربې برابرې کړي.

مشري هم واک غواړي، هم حساب ورکول

رحمت شاه د یو ورځنۍ لوبډلې او ابراهیم ځدراڼ د شل‌اوریزې لوبډلې مشري کوي. د دواړو مسوولیتونه توپیر لري، خو دواړه له روزونکي او غوراوي کمېټې سره روښانه کاري اړیکو ته اړتیا لري.

لوبډلمشر باید د لوبې په جریان کې پلان بدل کړای شي، د برید مناسب وخت وپېژني او لوبغاړو ته د سخت حالت تر رامنځته کېدو مخکې خپلې تمې روښانه کړي. د هغه ارزونه باید یوازې پر خپلو منډو نه، بلکې پر دغو پرېکړو هم ولاړه وي.

د ادارې د رول ارزونه هم اړینه ده، خو بې‌ثبوته تورونه پکې ځای نه لري. ټراټ د ۲۰۲۵ کال په اکتوبر کې د اړیکو او د لوبغاړو په ټاکنه کې د خپلې ونډې په اړه اندېښنې څرګندې کړې وې. وروسته یې وویل چې ناسم پوهاوی حل شوی دی.

دا یوه ثبت شوې پخوانۍ پېښه ده. دا ثبوت نه دی چې اوس چارواکي د پایبس په لوبډله کې ناسمه لاسوهنه کوي.

خو اصل یې لا هم مهم دی: غوراوي کمېټه باید خپل کرکټي معیارونه روښانه کړي، روزونکی باید د لوبډلې په پلان جوړونه کې ونډه ولري او لوبډلمشر باید پوه شي چې کوم امکانات لري. اداري څارنه باید د تخنیکي پرېکړو مسوولیتونه ګډوډ نه کړي.

همدا معیار د تجربه لرونکو لوبغاړو لپاره هم دی. تجربه یې باید د لوبډلې په ګټه وکارول شي، خو شهرت یې باید د ټاکنې له معیارونو مستثنا نه کړي. په څېړل شویو موادو کې داسې ثابت شواهد نه شته چې لوبغاړي د غوراوي پرېکړې کنټرولوي؛ نو دغه شک د حقیقت په توګه وړاندې کول عادلانه نه دي.

فرصت باید په پرمختګ بدل شي

د اسیايي لوبو سفر ځوانو لوبغاړو ته نړیواله تجربه ورکړه. نیپال ته ماتې باید د هغوی د راتلونکو اړتیاوو ارزونه رامنځته کړي، نه دا چې د ټولو د راتلونکي په اړه منفي حکم وشي.

افغانستان له کورنیو سیالیو څخه تر دوامدار نړیوال مسوولیت پورې یوه روښانه لاره غواړي. لوبغاړي باید په هماغه بڼه او مسوولیت کې وارزول شي چې ورته په پام کې نیول شوي، او د ځان برابرولو لپاره مناسب فرصت ترلاسه کړي.

د لوبډلې ترکیب هم باید پر همدې منطق ولاړ وي. غوره یوولس کسان تل تر ټولو مشهور یوولس نومونه نه وي. غوره لوبډله هغه ده چې د پاڼۍ اړتیاوې پوره کړي، د توپ‌اچونې بدیلونه ولري او د یوه لوبغاړي د ټپي کېدو یا خرابې ورځې له امله یې ټول جوړښت ګډوډ نه شي.

د فشار پر مهال لوبه کول هم د چمتووالي برخه ده. د ویکټو چټک لوېدل لیدل کېدای شي؛ خو د لوبغاړو د زړورتیا یا ذهني حالت په اړه حکم ډېر شواهد غواړي. روزونکي کولای شي د سختو هدفونو تعقیب، د پاڼۍ رغوونکې ملګرتیاوې او د لږو منډو دفاع تمرین کړي، بیا د لوبغاړو پرېکړې وارزوي.

نړیوال جام ته نږدې یو کال پاتې دی او افغانستان د پرمختګ وخت لري. کارونه مشخص دي: اغېزمن منځنی ترتیب، د چټکې توپ‌اچونې باوري بدیلونه، د مشرۍ روښانه مسوولیتونه او ځوانانو ته هدفمند فرصتونه.

وروستۍ ماتې باید له پامه ونه غورځول شي، خو د لوبډلې ټول راتلونکی هم نه شي تعریفولای. ارزښت به یې په هغو بدلونونو کې وي چې افغانستان یې تر راتلونکي لوی ازمېښت مخکې عملي کوي.

سرچینې: د افغانستان کرکټ بورډ د لوبډلو اعلانونه او د سیالیو راپورونه؛ د کرکټ نړیوالې شورا د سیالیو او روزونکو اړوند راپورونه؛ په رېډیف کې د پي‌ټي‌آی او په اېن‌ډي‌ټي‌وي کې د آی‌اېن‌اېس راپورونه.